Zijn de politieke beloftes van 2021 in heldere taal?

Politieke beloftesDe afgelopen jaren is er steeds meer aandacht voor heldere taal. Ook in de politiek zijn er veel initiatieven voor duidelijke en toegankelijke taal. Zo wordt jaarlijks de Klare taalbokaal uitgereikt voor toegankelijkheid in de rechtspraak. Ook de Tweede Kamerverkiezingen waren een mooi ijkpunt: hoe staan de politieke partijen er eigenlijk voor? Zijn de partijprogramma’s makkelijk te begrijpen? Oftewel: zijn ze geschreven in begrijpelijke taal (B1)? We hebben de acht grootste partijen door onze B1-tool gehaald. Benieuwd?

Het onderzoek

We hebben niet alleen naar de partijprogramma’s gekeken, maar ook naar de website en de toegankelijkheid daarvan. Vervolgens hebben we de teksten gescoord op het taalniveau. B1-taalniveau wordt daarbij getypeerd als een toegankelijk taalniveau, dat door 95% van de Nederlanders wordt begrepen. Teksten in B1 bevatten eenvoudige woorden en korte, actieve zinnen[1]. Onze B1-tool kijkt niet alleen naar eenvoudige taal, maar ook naar de structuur en opbouw van teksten.

De grote winnaars…

Goed nieuws! 5 van de 8 grootste partijen hebben een partijprogramma geschreven in ‘eenvoudige taal’. De teksten van D66, CDA, SP, GroenLinks en PvdA scoren inderdaad op B1-taalniveau. Er staan korte, heldere en actieve zinnen in. Ook gebruiken de partijen herkenbare en eenvoudige woorden. Kijk maar eens naar onderstaande voorbeelden.

“Sommige mensen hebben genoeg geld om een duur huis te kopen, maar de meeste mensen niet. Die verschillen zijn niet eerlijk. De SP wil dat veranderen.”

“Bij D66 vinden we dat iedereen in Nederland een eerlijke kans moet krijgen. Ga je naar school en werk je hard? Dan kun je goed werk en een huis vinden, en krijg je een mooie toekomst.”

Daarnaast heeft de D66 nog een video in Nederlandse Gebaren Taal op de website staan. Dat is nog eens rekening houden met de doelgroep 😉. Veel partijen maken hun programma toegankelijk door het per deelonderwerp in hapklare brokken aan te bieden op de website. Daarnaast worden veel samenvattingen aangeboden in korte filmpjes van een paar minuten.

En de rest?

PVV en FvD scoren nog op B2-taalniveau. Ze hebben ook geen apart programma in eenvoudige taal. Het woordniveau zit vaak al wel aardig in de buurt van B1-taalniveau. Maar de meeste kansen zitten nog in de zinslengte en het gebruik van onnodig veel hulpwerkwoorden (kunnen, zullen of woorden) en passieve zinsconstructies. Zo schrijft FvD over immigratie dat “de bestaande remigratieregeling moet worden uitgebreid”. Een actieve variant van deze zin is: we willen de bestaande remigratieregeling uitbreiden. Korter, persoonlijker, daadkrachtiger én duidelijker.

De achterblijver…

Is in dit geval nog de VVD. Het partijprogramma van de VVD is het minst toegankelijk voor Nederlanders met een lager taalniveau. De teksten van de VVD scoren nog op C1-taalniveau. Naast lange en passieve zinnen, gebruikt de VVD ook nog veel ingewikkelde woorden en jargon.

“Tien jaar geleden begonnen we met een financiële crisis die sinds de Depressie van de jaren dertig zijn weerga niet kende, gevolgd door een migratiecrisis waarbij grote groepen mensen via Turkije en de Balkan naar West-Europa liepen.”

Pluspuntje voor de VVD? Op de website staat een kort filmpje van twee minuten met de belangrijkste highlight uit het programma. In duidelijke taal!

Ook zo’n B1-tool?

Weten of jouw tekst aan B1-taalniveau voldoet? Vraag dan eens meer informatie over onze B1-tool. Makkelijk te implementeren in Word en meteen een scherpe analyse van het taalniveau van jouw teksten!

[1] De meetlat voor taalniveaus is oorspronkelijk ontwikkeld door de Raad van Europa, om het taalniveau te toetsen bij het leren van een nieuwe Europese taal. Deze meetlat is daarom niet zomaar één-op-één toepasbaar op het taalniveau van individuen met Nederlands als moedertaal. Wij gebruiken B1 daarom met name als synoniem voor ‘begrijpelijke taal’.